Biblioteka Narodowa używa na swojej stronie plików cookies. Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na ich użycie. [zamknij]

Konserwacja tradycyjna

NADZÓR KONSERWATORSKI NAD PRZEPROWADZKĄ ZBIORÓW

Autor: zkzb, 11-09-2020

W Bibliotece Narodowej znajdują się nietypowe dla zbiorów bibliotecznych obiekty, są to między innymi rzeźby oraz obrazy olejne. Niektóre z nich są częścią oryginalnego wyposażenia Biblioteki Wilanowskiej.

W okresie letnim Instytut Konserwacji Zbiorów Bibliotecznych był zaangażowany w nadzór konserwatorski nad przeniesieniem tej części kolekcji do Gmachu Głównego, na czas prac remontowych obejmujących Pałac Krasińskich w ramach projektu Skarbiec Piśmiennictwa Rzeczypospolitej: https://www.bn.org.pl/projekty/skarbiec-pismiennictwa-rzeczypospolitej—rewitalizacja-i-aranzacja-wnetrz-palacu-rzeczypospolitej/modernizacja-energetyczna/o-projekcie/

W ramach nadzoru sformułowane zostały zalecenia dotyczące materiałów i opakowań transportowych oraz samego transportu obiektów. Pracownicy IKZB wykonali prace zabezpieczające kolekcję przed uszkodzeniem w transporcie, między innymi okrycia ochronne, wypełnienia amortyzujące, mocowanie elementów unieruchamiających. Przemieszczenie zbiorów oraz ich wypakowanie i umieszczenie w magazynach w Gmachu Głównym odbyło się w obecności konserwatora. Kolekcja będzie w bezpiecznych warunkach czekać na powrót do odnowionych pomieszczeń Pałacu Rzeczypospolitej.

SCALENIE ROZKRUSZONEJ PIECZĘCI WOSKOWEJ

Autor: zkzb, 10-03-2020

Zabieg przeprowadzono w celu przygotowania dokumentu pergaminowego do digitalizacji. Scalenie fragmentów wosku wykonano z zastosowaniem substancji klejącej. Wybrano żywicę syntetyczną Aquazol 500 czyli poli(2-etylo-2-oksazolinę), która ma szerokie zastosowanie w wielu gałęziach konserwacji dzieł sztuki. Jest to polimer o dobrej odporności na starzenie. Żywica cechuje się całkowitą rozpuszczalnością między innymi w wodzie, etanolu, acetonie. Jej pH w roztworze wodnym jest obojętne (6-7).

Zastosowanie roztworu Aquazolu 500 w wodzie pozwoliło na skuteczne scalenie fragmentów pieczęci bez użycia podwyższonej temperatury i naruszania struktury wosku. Zabieg jest odwracalny. Tempo wysychania spoiny pozwoliło na precyzyjne dopasowanie fragmentów, pieczęć ponownie stała się czytelna.

 

PRZYGOTOWANIE KONSERWATORSKIE KODEKSU DO UDOSTĘPNIENIA

Autor: zkzb, 08-11-2019

Udostępnianie zbiorów bibliotecznych jest obarczone ryzykiem ich uszkodzenia a nawet utraty fragmentów lub całości. Prezentowany na fotografiach kodeks rękopiśmienny był szczególnie narażony na pogłębienie się zniszczeń. Blok kart był oddzielony od oprawy, przeguby pęknięte, zakończenia zwięzów sznurkowych urwane. Składki początkowe i końcowe były w złym stanie i odseparowane od bloku. Kodeks został w przeszłości poddany naprawom, między innymi przyszyciu sznurkiem okładki do grzbietu oraz licznym podklejeniom wykonanym klejem syntetycznym w grzbietach kart.

Większość kart bloku była w bardzo dobrym stanie, dlatego głównym celem przeprowadzenia prac konserwatorskich było scalenie zniszczonej konstrukcji bloku i przywrócenie funkcji ochronnej oprawy.

Okładki oddzielono od bloku, wymontowano pierwsze dziewięć i ostatnie cztery składki. Oddzielone karty poddano zabiegom w pełnym zakresie: oczyszczeniu mechanicznemu, usunięciu pozostałości zbrązowiałego kleju syntetycznego z użyciem acetonu, kąpielom w zimnej wodzie, wzmocnieniu strukturalnemu roztworem metylocelulozy w wodzie, reperacjom rozdarć i uzupełnieniu ubytków z zastosowaniem klajstru skrobiowego i papierów japońskich, prostowaniu w prasie. Zwięzy sznurkowe przedłużono, doszyto do nich składki z uszkodzonymi nićmi oraz odrestaurowane składki początkowe i końcowe. Oczyszczony ze starego kleju grzbiet zaklejono ponownie i wyokrąglono, w przestrzenie między zwięzami wklejono paski płótna. Okładki zawieszono wpuszczając zakończenia płótna i zwięzów między tekturę a wyklejkę. Ubytki tektury w narożnikach i na krawędziach okładek uzupełniono warstwami grubego papieru japońskiego. Wykonano reperacje podłużnych i poprzecznych pęknięć tektur i wyklejek z użyciem klajstru skrobiowego i papierów japońskich. Do uzupełnienia ubytków skórzanej okleiny użyto nową skórę jakości konserwatorskiej. Naklejenie jej bezpośrednio na grzbiet pozwoliło zachować organiczny charakter oprawy. Oryginalne fragmenty skóry wklejono w uzupełnienie, które zostało poddane retuszowi kolorystycznemu.

Wszystkie zabiegi wykonano z poszanowaniem oryginalnej materii obiektu. Zastosowano odwracalne techniki i materiały: kleje naturalne oraz wysokiej jakości skórę i papiery o odpowiednich parametrach fizyko-chemicznych. Przeprowadzone czynności pozwoliły na bezpieczne udostępnienie obiektu w celach ekspozycyjnych.